ITIRANA® | UDHEZUES PER PRINDER DHE FEMIJE MBI PERDORIMIN E SIGURT TE INTERNETIT

Interneti mund të jetë një vend konfuz dhe i rrezikshëm. Pa një rrjet sigurie, shumë njerëz mund të bien në zonat e rrezikut të mashtrimeve në internet, viruset në Internet dhe spyware. Me një qasje të tillë të lirë në internet në të gjithë botën, shumë e kanë abuzuar atë si një mundësi për të përfituar nga të tjerët.

1. Këshilla për prindërit

Informohuni për rreziqet që mund t’u vijnë fëmijëve tuaj gjatë përdorimit të internetit, në veçanti për ngacmimet seksuale nëpërmjet tij; Komunikoni dhe bisedoni me fëmijën tuaj rreth rreziqeve të mundshme që mund t’i vijnë atij nga përdorimi i internetit; 

  • Kaloni një kohë të caktuar së bashku me fëmijët tuaj duke eksploruar në internet. Bëni të mundur që ata t’ju tregojnë rreth gjërave të pëlqyeshme dhe faqeve të vizituara vazhdimisht prej tyre.
  • Vendoseni kompjuterin në dhomën tuaj të ndenjes dhe jo në dhomën e fëmijëve. Vendosja e kompjuterit në dhomën e fëmijëve e bën të pamundur kontrollin nga ana juaj kur ata janë duke kaluar kohë në internet dhe rrjedhimisht ata janë më tepër të ekspozuar ndaj çdo lloj ngacmimi nëpërmjet rrjetit, në veçanti nga ngacmimet seksuale (të pedofilëve);
  • Krijoni në kompjuter një “përdorues të veçantë” për fëmijët tuaj, duke përcaktuar edhe kufizime përdorimi;
  • Kontrolloni kartat e kreditit tuaj dhe faturat e telefonit për tarifat e llogarive të panjohura.
  • Gjeni se çfarë, nëse ka, mbrojtje në internet ofrohet nga shkolla e fëmijës suaj, qendra pas shkollës, shtëpitë e miqve ose ndonjë vend ku fëmijët mund të përdorin një kompjuter pa mbikëqyrjen tuaj.
  • Vendosni rregulla të përcaktuara mirë mbi mënyrën dhe kohën e përdorimit të kompjuterit dhe internetit nga fëmijët tuaj. Disa faqe interneti dhe koha e papërcaktuar e përdorimit janë të papërshtatshme për fëmijët tuaj. Kontrolloni vazhdimisht “historikun” e internetit në kompjuter; kjo do t’ju ndihmonte të mësonit se çfarë faqesh frekuenton fëmija juaj gjatë përdorimit të internetit; Instaloni në kompjuterin tuaj programe të “kontrollit prindëror” (parental control), ose mjeteve të posaçme, të cilat kryejnë filtrimin e faqeve që kërkojnë akses në internet.

    Kujdes për shenjat paralajmëruese të një fëmije në shënjestër të një grabitqari në internet. Këto mund të përfshijnë:

  • Kalimi i orëve të gjata në internet, veçanërisht gjatë natës
  • Thirrje telefonike nga njerëz që nuk i njeh
  • Dhurata të pakërkuara që vijnë në postë
  • Fëmija juaj befas fikur kompjuterin kur ecni në dhomë
  • Tërheqja nga jeta familjare dhe hezitimi për të diskutuar aktivitetet në internet

Bisedoni me fëmijët tuaj! Mbani një linjë të hapur komunikimi dhe sigurohuni që ata të ndjehen rehat kur ju drejtohen kur kanë probleme në internet. 


2. Këshilla për femijët

Ka disa gjëra të rëndësishme të cilat ju duhet t’i dini dhe t’i zbatoni gjatë përdorimit të kompjuterit dhe/ose internetit; Mos jepni informacione personale, si:

* emrin tuaj të plotë apo të vërtetë
* adresën tuaj si dhe numrin tuaj të telefonit të shtëpisë, apo numrin tuaj celular
* emrin, ose adresën e shkollës suaj
* të dhënat personale të familjes, të të afërmve, ose miqve tuaj
* vendet tuaja të preferuara
* foton tuaj personave të panjohur dhe/ose atyre të njohur nëpërmjet internetit;

Kur ju keni hapur ndonjë llogari në internet, si psh e-mail, chat ose në ndonjë website - përdorni një pseudonim.

* Mos shkarkoni foto, ose video të dërguara nga adresa/persona të panjohur, ose persona të njohur nëpërmjet internetit;
* Mos shkarkoni /postoni fotografi për persona që nuk i njihni, ose i keni njohur në internet;
* Mos ju përgjigjni asnjëherë mesazheve, apo postimeve të ndryshme nga persona të panjohur;

Tregojuni menjëherë prindërve, vëllezërve /motrave më të rritura, mësueses suaj, nëse merrni mesazhe të cilat ju bëjnë të ndiheni keq, ose të frikësoheni.

Kujtohuni se personi që ju mund të njihni në internet mund t’ju thotë se është moshatari juaj, por në të vërtetë mund të jetë një i rritur i cili kërkon t’ju bëjë keq. Mos lini takim dhe mos u takoni me asnjë person me të cilin jeni njohur nëpërmjet internetit.